فری سولفات یعنی چی؟
آذر
فری سولفات (Sulfate-Free) به محصولاتی گفته میشود که در فرمولاسیون آنها از شویندههای خشن و قوی مانند SLS و SLES استفاده نشده است. این محصولات با قدرت پاککنندگی ملایم، بدون از بین بردن چربیهای مفید و طبیعی، آلودگیها را پاک کرده و سلامت پوست و مو را تضمین میکنند.
عبارت فری سولفات یا همان “بدون سولفات”، بیشتر در خصوص محصولات مو، بهویژه شامپوها مطرح است.
سولفات چیست و آیا همیشه باید از محصولات فری سولفات استفاده کرد؟
سولفاتها در واقع نوعی نمک شیمیایی هستند که از واکنش اسید سولفوریک ایجاد میشوند و به عنوان سورفکتانت (Surfactant) یا ماده فعال سطحی عمل میکنند. وظیفه اصلی آنها شکستن کشش سطحی آب، ایجاد کف فراوان و جدا کردن سریع چربی و آلودگی از سطح پوست و مو است. معروفترین آنها سدیم لوریل سولفات (SLS) و سدیم لورت سولفات (SLES) هستند.
در میان محصولات آرایشی و بهداشتی، بحث وجود یا عدم وجود سولفات، بیشتر در خصوص محصولات مو، بهویژه شامپوها مطرح است. شامپوی دارای سولفات، بیشتر کف میکند و قدرت پاککنندگی بالاتری دارد و در طرف مقابل، شامپو فری سولفات فرمولاسیون ملایم و ایمنتری دارد.
آیا سولفات همیشه مضر است؟
خیر، همیشه نه! سولفاتها پاککنندههای بسیار قدرتمندی هستند و مشکل زمانی ایجاد میشود که این قدرت پاککنندگی، چربیهای مفید و طبیعی (Sebum) پوست سر و مو را نیز همراه با آلودگیها از بین میبرد. این موضوع باعث خشکی، خارش و التهاب پوست میشود.
چه زمانی باید سراغ محصولات سولفات دار برویم؟
اگر شما بهصورت طولانی مدت، فقط از محصولات، خصوصا شامپوهای فری سولفات (که بسیار ملایم هستند) استفاده کنید، ممکن است گاهی باعث پدیدهای به نام “تجمع محصول” (Product Buildup) شود. یعنی ذرات سیلیکون، روغنها و ژلها روی پوست سر جمع شده و باعث سنگینی مو شوند. بنابراین شما در کنار استفاده از شامپو فری سولفات، باید از محصولات و شامپوهای دارای سولفات هم استفاده کنید.
- برای افراد عادی: توصیه میشود هر چند وقت یکبار برای پاکسازی عمیق (Deep Clean) از شامپوی معمولی (دارای سولفات) استفاده کنند.
- پوست سر بسیار چرب: کسانی که چربی کف سرشان غیرقابل کنترل است، ممکن است با شامپوهای بدون سولفات حس تمیزی کامل نگیرند. بنابراین این افراد باید دفعات بیشتری از شامپوی دارای سولفات استفاده کنند.
در خصوص میزان استفاده از شامپوی دارای سولفات و شامپو بدون سولفات، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.
نکته بسیار مهم و حیاتی برای موهای کراتینه
اگر موهای خود را کراتینه، بوتاکس یا پروتئینه کردهاید، قانون بالا (استفاده گاهبهگاه از سولفات) برای شما صدق نمیکند! سولفاتها دشمن اصلی مواد کراتین هستند و میتوانند با چند بار شستشو، پول و زمانی که صرف تراپی مو کردهاید را هدر دهند. اگر احساس سنگینی روی مو کردید، به جای شامپوی سولفاتدار معمولی، باید از شامپوهای مخصوص پاکسازی قبل از کراتین (Pre-treatment) یا محصولاتی که آرایشگرتان تایید میکند استفاده کنید تا مواد تراپی از روی ساقه مو کنده نشوند.
شامپو فری سولفات یعنی چی؟
شامپو فری سولفات، نسل جدیدی از شامپوها است که به جای سورفکتانتهای خشن، از پاککنندههای مشتق شده از گیاهان (مثل نارگیل یا قندها) استفاده میکند. وقتی روی بطری شامپو در فروشگاه، عبارت Sulfate-Free را میبینید، یعنی:
- کف کمتر، تمیزی هوشمند: این شامپوها کفهای غلیظ و حباب کمتری تولید میکنند، اما برخلاف تصور عموم، مو را بسیار تمیز میکنند.
- حفظ رنگ و رطوبت: فلسهای مو (کوتیکول) را باز و خشن نمیکنند، بنابراین رطوبت و رنگدانه داخل مو حبس میشود.
رنگ موی فری سولفات یعنی چی؟
رنگ موی فری سولفات یعنی رنگی که در ترکیبات جانبی خود (مثل اکسیدان همراه یا شامپوی تثبیت کننده داخل جعبه) فاقد سولفاتهای شوینده است. اما مهمتر از خود رنگ، روتین بعد از رنگ است. وقتی میگوییم روتین رنگ مو باید بدون سولفات باشد، به این دلیل است که سولفات باعث اکسید شدن سریعتر رنگ، نارنجی شدن و کدر شدن مویی میشود که قبلاً در اثر پروسه شیمیایی رنگآمیزی، حساس شده است.
ماسک مو فری سولفات یعنی چی؟
ماسک مو فری سولفات به ماسک موهایی گفته میشود که فاقد ترکیبات دارای سولفاتها هستند. شاید بپرسید مگر ماسک مو شوینده است که سولفات داشته باشد؟ حق با شماست، ماسک موها شوینده نیستند. اما عبارت “ماسک مو بدون سولفات” روی بستهبندی دو پیام مهم برای شما دارد:
- خلوص فرمولاسیون: در این محصول از هیچگونه نمکهای سولفاتی (حتی به عنوان غلظتدهنده) استفاده نشده است.
- ایمنی ۱۰۰٪ برای موهای تراپی شده: این یعنی ماسک موی مورد نظر، هیچ تداخلی با مواد کراتین ندارد و اثر آن را خنثی نمیکند.
قرص فری سولفات یعنی چی؟
قرص فری سولفات در واقع همان فروس سولفات (Ferrous Sulfate) است، اما در فارسی و بین فروشندهها و داروخانهها، گاهی اشتباهی بهصورت فِری سولفات تلفظ میشود. فروس سولفات یک مکمل آهن است که برای درمان و پیشگیری از کمخونی ناشی از فقر آهن استفاده میشود. همچنین باید بدانید که سولفات در شیمی دارویی با سولفات در شویندهها (SLS) کاملاً متفاوت است.
- در شویندهها: سولفات نقش تمیزکننده دارد (که ممکن است پوست را خشک کند).
- در داروها: سولفات معمولاً یک “حامل” برای مواد معدنی است. مثل سولفات آهن (برای کمخونی) یا گلوکزامین سولفات (برای مفاصل).
بنابراین نگران نباشید؛ سولفات موجود در قرصها باعث ریزش مو یا خشکی پوست نمیشود و ارتباطی با این موضوع ندارد.
فری سولفات به انگلیسی
فری انگلیسی به انگلیسی Sulfate-Free نوشته میشود. دانستن اصطلاحات انگلیسی، به شما کمک میکند تا هنگام خرید محصولات خارجی از برندهای معتبر موجود در بیوتانیت و سایر فروشگاهها، نوشتههای روی محصول را دقیقتر بررسی کنید. اصطلاحات و عباراتی که نشاندهنده فری سولفات بودن یک محصول هستند، عبارتند از:
- Sulfate-Free (رایجترین حالت)
- Sulphate-Free (نوشتار بریتانیایی)
- No SLS / No SLES (بدون سدیم لوریل سولفات)
- 0% Sulfates
ترکیبات تشکیل دهنده محصولات فری سولفات
در محصولات فری سولفات، خبری از SLS نیست. در عوض، شما این نامها را در لیست ترکیبات (Ingredients List) خواهید دید که جایگزینهای ایمن و ملایم سولفاتها هستند:
- کوکامیدوپروپیل بتائین (Cocamidopropyl Betaine): مشتق شده از روغن نارگیل؛ کفی ملایم و کرمی ایجاد میکند.
- دسیل گلوکوزید (Decyl Glucoside): یک پاککننده طبیعی بر پایه قند و نشاسته ذرت؛ بسیار ایمن برای پوستهای حساس.
- سدیم کوکویل گلوتامات (Sodium Cocoyl Glutamate): اسید آمینهای که قدرت پاککنندگی ملایمی دارد و pH پوست را تغییر نمیدهد.
- لوریل گلوکوزید (Lauryl Glucoside): پاککنندهای گیاهی که زیستتخریبپذیر است.
مزایای محصولات فری سولفات
چرا باید سبد خرید خود را به سمت محصولات بدون سولفات ببرید؟
- حفظ چربیهای ضروری: مانع از خشکی پوست سر و ساقه مو میشود.
- تثبیت رنگ مو: عمر رنگ مو و درخشندگی آن را تا حد زیادی افزایش میدهد.
- ضد وز و موخوره: با حفظ رطوبت، الکتریسیته ساکن مو را کاهش میدهد.
- دوستدار پوست حساس: بهترین گزینه برای افراد دارای اگزما، پسوریازیس و خارش کف سر.
- جلوگیری از سوزش چشم: شامپوهای فری سولفات معمولاً چشم را نمیسوزانند.